Ayurveda voor arm en rijk

Tot op de dag van vandaag praktiseert men in India de eeuwenoude, hindoeïstische gezondheidsleer ayurveda. Hoewel niet iedereen overal toegang heeft tot de gezondheidszorg, kunnen zowel rijken als armen zich melden voor een ayurvedische behandeling – zij het in verschillende ziekenhuizen.

Dokter Deepti Gupta draagt een gele traditionele jurk met roze geborduurde bloemen onder haar witte jas. Ze plukt bladeren van een nirgundistruik voor een kompres dat later bij een massage goede diensten zal bewijzen. We lopen door de botanische tuin op de vierde verdieping van het Medanta-The Medicity ziekenhuis, waar de geneeskrachtige planten groeien die bij ayurvedische behandelingen gebruikt worden. Strikt genomen mogen hier alleen de dokters van de afdeling alternatieve geneeswijzen komen.

Moderne geneeskunde wordt hier gecombineerd met alternatieve geneeswijzen. Net als Gurgaon, de recent uit de grond gestampte satellietstad van Delhi waar het Medanta is gevestigd, is het ziekenhuis nieuw en modern. Het staat bekend als één van de beste van het land. Vooral de rijken van India bezoeken het, en er komen zelfs patiënten uit het Midden-Oosten en Afrika.

Vata, pitta, kapha
Dokter Geetha Krishnan is hoofd van de afdeling Integrative Medicine & Holistic Therapies. In zijn werkkamer legt hij uit dat je ayurveda het beste kunt omschrijven als de wetenschap van het leven. Een wetenschap die holistisch is, wat inhoudt dat je mensen niet kunt zien als een optelsom van delen.

"Geestelijke problemen komen vaak tot uiting in lichamelijke klachten"

Dokter Krishan: ‘Ayurveda benadert de mens als een geheel. Lichaam en geest zijn met elkaar verbonden. Geestelijke problemen komen vaak tot uiting in lichamelijke klachten.’ Een ayurvedische arts kijkt naar het lichaamstype van een patiënt, om daarop de behandeling aan te passen. Men onderscheidt drie lichaamstypen: vata, pitta en kapha, waarbij de elementen wind, water en vuur een rol spelen.

Eten volgens de seizoenen
Volgens holistisch uitgangspunt zoekt men oplossingen die goed zijn voor lichaam en geest. Men stelt een dieet samen voor de patiënt; een gouden regel is eten volgens de seizoenen. Daarnaast zijn yoga, plantaardige medicijnen en massages belangrijke onderdelen van de therapie. Volgens Krishnan is het combineren van moderne geneeskunde met ayurveda niet uniek in India, maar is het Medanta hier wel leidend in.

Dokter Krishnan: ‘We zien vooral de betere ziekenhuizen steeds vaker experimenteren. Veel reguliere artsen van bijvoorbeeld het kanker- of hartcentrum verwijzen hun patiënten na een operatie naar mij door om te herstellen.’ Aan een behandeling in het Medanta ziekenhuis hangt wel een prijskaartje. Indiërs met een iets minder dikke portemonnee kunnen hier niet terecht.

Gratis voor armen
Dat is anders in het Ayurvedic Prasarak Mandal in Noord-Mumbai. Dit ziekenhuis, opgericht vlak na de Onafhankelijkheid, is speciaal bedoeld voor de bewoners van de grootste sloppenwijk van de stad, Dharavi. Vanaf het begin werkte men volgens de ayurvedische principes.

Patiënten betalen tien roepie om hier een dag te verblijven. Mensen die onder de armoedegrens leven, worden zelfs gratis behandeld. Het ziekenhuis krijgt geen geld van de overheid en is afhankelijk van fondsen – dat wil zeggen donaties van rijke Indiërs en uit het buitenland.

Yoga
In het Ayurvedic Prasarak Mandal staan patiënten elke ochtend voor zonsopkomst op en beginnen de dag met een yogasessie. Ook de mensen die revalideren van een operatie doen mee, zo goed en zo kwaad als ze kunnen. Ziektepreventie staat voorop. Het ziekenhuis telt 125 bedden en twee verdiepingen.

Op de eerste verblijven alleen vrouwen, op de tweede alleen mannen. In een apart gebouw aan de voorkant komen buurtbewoners bij de verschillende dokters op spreekuur. De vrouwenverdieping heeft een aparte kraamruimte, waar moeders hun pasgeboren baby’s in de armen houden. Een zuster in een witte outfit loopt tussen de bedden door waar vrouwen bijkomen van de bevalling. Ayurveda begint voor deze baby’s al vroeg.

"Ayurveda heeft haar oorsprong in India, het is mijn taak als Indiase om het te promoten"

Spiritualiteit
Het Ayurvedic Prasarak Mandal biedt ook een zesjarige opleiding tot ayurvedisch arts. Elk jaar beginnen vijftig fanatieke studenten hier aan hun opleiding. Een van hen is Khan Nida Sarfaraj (19). Zes dagen per week krijgt ze les, afgewisseld met werkzaamheden in het ziekenhuis. Ze is tweedejaars en ziet deze studie als een verantwoordelijkheid: ‘Ayurveda heeft haar oorsprong in India, het is mijn taak als Indiase om het te promoten. Ik heb vaak ouderen horen praten over de wonderen die ayurveda teweegbrengt bij zieke mensen.’

Sarfaraj wijst op een beeld dat midden op het terrein staat. Het is Dhanwantari, vertelt ze, de god van ayurveda. ‘Spiritualiteit is een belangrijk onderdeel van ayurveda. De leer geeft inzicht in het leven van mensen, dieren en planten, en in kosmische verschijnselen. Het is dus meer dan een gezondheidsleer, het is de leer van het leven.’

Tekst - Indianu cover bij artikel 1
Tekst - Indianu artikel 1
Kraamafdeling Mumbai
Foto 3